بنياد پژوهشهاى قرآنى حوزه و دانشگاه
61
قرآن و طب ( مجموعه مقالات ) ( فارسى )
. اين مرحله است كه قدرتمندان ياغى و سركش را به زانو درمىآورد و به ضعف و زبونى و بيچارگى مىكشاند ( 2 ) همچنين در تفسير آيه 5 سوره مباركه حج از ايام ضعف و كهولت به « أَرْذَلِ الْعُمُرِ » تعبير شده و بيان شده است كه : ارذل از ماده « رذل » به معنى چيز پست و نامطلوب است و منظور از ارذل العمر نامطلوبترين دورانهاى عمر انسان مىباشد كه به نهايت پيرى مىرسد ، و به گفته قرآن علوم و دانشهاى خود را به كلى فراموش مىكند ، و درست همانند يك كودك مىشود ، از نظر معلومات همچون كودك است ، از نظر تدبير امور شبيه كودك است ، از چيز جزئى همانند يك كودك ناراحت مىشود و با امر مختصرى خوشحال و راضى مىگردد ، ظرفيت و حوصله خود را از دست مىدهد ، و گاه حركات او كودكانه مىشود با اين تفاوت كه مردم از كودك انتظارى ندارند و از او دارند ، بعلاوه در مورد كودكان اين اميدوارى هست كه با رشد و نمو جسم و روحشان همه اين حالات بر طرف مىگردد اما در مورد پيران فرتوت و كهنسال چنين اميدى وجود ندارد و با اين تفاوت كه يك كودك چيزى نداشته كه از دست بدهد اما اين پير كهنسال همه سرمايههاى حياتى خود را از دست داده است . روى اين جهات حال پيران سالخورده در مقايسه با حال كودكان بسيار رقتبارتر و ناگوارتر است . در بعضى از روايات « أَرْذَلِ الْعُمُرِ » به سن يكصد سالگى به بالا تفسير شده است و اين ممكن است ناظر به نوع افراد باشد و گرنه كسانى هستند كه در سنين پائينتر از يكصد سالگى به اين مرحله مىرسند همان گونه كه اشخاصى يافت مىشوند كه در سنين بالاتر از صد نيز كاملا هوشيار و آگاهند مخصوصا در علماء و دانشمندان بزرگ كه دائما به مباحث علمى اشتغال دارند كمتر ديده مىشود كه چنين وضعى دست دهد ، و در هرحال بايد در مورد اين بخش از عمر به خدا پناه بريم .